OSB fabrika servisi, organize sanayi bölgesindeki bir üretim tesisinin vardiyalı çalışanlarını sabit saatlerde tesis kapısına getiren personel servisidir. Gebze'de GOSB ve Çayırova'daki TOSB gibi bölgelerde planın belirleyicisi vardiya değişim saatleri, OSB kapılarındaki yoğunluk ve arızada yedek aracın ne kadar sürede geldiğidir. Bu üç konu sözleşmede açıkça yazılı olmalı.
Genel planlama adımları için Gebze personel servisi rehberimize bakabilirsiniz. Bu yazı OSB içindeki fabrikalara odaklanıyor.
Gebze'deki organize sanayi bölgeleri
Gebze Ticaret Odası'nın verilerine göre bölgede 10 organize sanayi bölgesi bulunuyor ve bu bölgelerde 1.384 firmada yaklaşık 130.000 kişi çalışıyor. En büyükleri:
- GOSB (Gebze Organize Sanayi Bölgesi): 518 hektarlık alanda 178 üretim firması ve yaklaşık 29.000 çalışan. Firmaların 42'si yabancı sermayeli.
- TOSB (Otomotiv Tedarik Sanayi İhtisas OSB): Çayırova Şekerpınar'da, 1992'de kurulan, otomotiv parça üreticilerine ayrılmış ihtisas bölgesi.
- Diğer bölgeler: GEBKİM Kimya İhtisas OSB, İMES Makine İhtisas OSB, Kömürcüler OSB ve Kocaeli KOBİ OSB gibi bölgeler de aynı ulaşım ağını paylaşıyor.
Bu bölgelerin ortak noktası, binlerce çalışanın birkaç kapıdan, birbirine yakın saatlerde girip çıkması. Servis planı bu sıkışmayı hesaba katmazsa araç zamanında yola çıksa bile vardiyaya geç kalabiliyor.
OSB servisini sıradan servisten ayıran üç konu
1. Kapı yoğunluğu
Vardiya değişiminden önceki 15–20 dakikada OSB kapılarına çok sayıda servis aracı, kamyon ve özel araç aynı anda yaklaşıyor. Planı yapan ekip tesisin hangi kapıya yakın olduğunu, o kapının vardiya öncesi ne kadar beklettiğini ve OSB içindeki tek yön ve bekleme kurallarını bilmeli. TOSB'de kuzey ve güney olmak üzere iki ana kapı var; GOSB'de de fabrikanın konumu girişin seçimini değiştiriyor.
2. 3 vardiya ve gece seferleri
Üç vardiyalı bir fabrikada servis günde altı kez yola çıkar: her vardiya için bir getirme ve bir götürme. Gece vardiyasının dönüşü ve sabah vardiyasının getirmesi çoğu zaman aynı saatlere denk gelir, bu da aynı aracın iki işi birden yapamayacağı anlamına gelir. Araç sayısı yalnızca kişi sayısına göre değil, bu çakışmaya göre hesaplanmalı. Vardiya planlamasının ayrıntısını vardiyalı çalışma için personel servisi yazımızda anlattık.
3. Hattın bekleme payının olmaması
Otomotiv tedarikçilerinde ve sürekli üretim yapan tesislerde vardiyanın geç başlaması doğrudan üretim kaybı demek. Bir aracın arızalanması, o güzergâhtaki 15–50 kişinin vardiyaya geç kalması anlamına gelir. Bu yüzden yedek araç düzeni OSB servislerinde ayrı bir sözleşme maddesi olarak ele alınmalı.
OSB fabrikası için servis planı adım adım
- Vardiya çizelgesini ve kapı bilgisini netleştirin. Her vardiyanın giriş ve çıkış saati, hafta sonu çalışması ve tesisin kullandığı OSB kapısı plana yazılır.
- Çakışan seferleri belirleyin. Aynı aracın hangi seferleri art arda yapabileceği, hangilerinde ikinci araç gerektiği çıkarılır.
- Güzergâhları ikamet bölgelerine göre bölün. GOSB ve TOSB çalışanları çoğunlukla Gebze, Darıca, Çayırova, Dilovası ve Tuzla'dan geliyor. Her bölge için ayrı güzergâh ve uygun kapasitede araç seçilir. Çayırova'dan gelen çalışanlar için ayrıntı Çayırova personel servisi yazımızda.
- Kalkış saatini kapıdan geriye hesaplayın. Araç vardiya başlamadan 10–15 dakika önce kapıda olmalı. Kapı bekleme süresi ve o saatteki trafik bu hesaba eklenir.
- Gece duraklarını ayrıca değerlendirin. Gece vardiyası çalışanlarının indiği ve bindiği duraklarda aydınlatma, yaya yolu ve bekleme alanı kontrol edilir.
- Yedek araç düzenini yazılı hâle getirin. Arızada hangi aracın, ne kadar sürede yönlendirileceği ve kime haber verileceği belirlenir.
- Seferleri merkezden takip edin. Gecikme olduğunda fabrikanın vardiya sorumlusu önceden bilgilendirilir.
Sözleşmeye yazılması gerekenler
| Madde | Neden önemli? |
|---|---|
| Güzergâh listesi, duraklar ve kalkış saatleri | Hizmetin neyi kapsadığını tanımlar, değişiklik talebi buna göre yapılır. |
| Araç tipi ve kapasitesi | Minibüs yerine daha küçük araç gönderilmesinin önüne geçer. |
| Yedek araç süresi | Arıza ve sürücü gelmemesi durumunda vardiya kaybını sınırlar. |
| Belgeler ve denetim | D-4(S) yetki belgesi, güzergâh izin belgesi, sigortalar, muayene, SRC ve psikoteknik belgelerinin her araç için güncel tutulması. |
| Taşeron sorumluluğu | Alt taşeron araç kullanılıyorsa hukuki ve mali sorumluluğun kimde olduğu. |
| Kapasite artışı | Yeni vardiya ya da yoğun dönemde ek aracın ne kadar sürede sağlanacağı. |
Elftur'da havuzdaki alt taşeronların hukuki, mali ve operasyonel sorumluluğu Elftur'da kalıyor ve araçlar ancak belgeleri kontrol edildikten sonra sevk ediliyor. Ayrıntısı kurumsal çözümler sayfamızda.
Sık yapılan hatalar
- Araç sayısını yalnızca kişi sayısından hesaplamak. Gece dönüşü ve sabah getirmesi çakışıyorsa aynı araç iki işi yapamaz.
- Kapı beklemesini plana koymamak. Yol süresi doğru hesaplansa bile kapıdaki 10 dakikalık sıra vardiyayı geciktirir.
- Yedek araç konusunu sözlü bırakmak. İlk arızada "en kısa sürede" ifadesinin ne kadar olduğu tartışma konusu olur.
- Vardiya değişikliğini son gün bildirmek. Yeni bir vardiya ya da saat değişikliği güzergâh ve araç planını baştan etkiler.
Sık sorulan sorular
GOSB'deki fabrikamız için 3 vardiya servis planlıyor musunuz?
Evet. Her vardiya için getirme ve götürme seferleri, çakışan seferler için ek araç ve gece seferleri için ayrıca seçilmiş duraklarla plan hazırlanır.
TOSB'de hangi kapıyı kullanacağımızı servis firması mı belirler?
Kapıyı tesisin konumu belirler. Servis firması bu bilgiyi alıp güzergâhın son kısmını ona göre çizer ve kapı bekleme süresini kalkış saatine ekler.
Araç arızalanırsa ne kadar sürede yedek araç gelir?
Süre güzergâha ve saate göre değişir, bu yüzden sözleşmede yazılı olarak tanımlanmalı. Elftur'da arıza, sürücü rahatsızlığı ya da yol durumunda havuzdaki başka bir araç yönlendirilir.
Yeni vardiya açtığımızda kapasite artışı mümkün mü?
Evet. Araç ve sürücü havuzu sayesinde minibüs, midibüs ya da otobüs eklenebiliyor; ek güzergâh plana işleniyor.
Fabrikanız için servis planı isteyin
GOSB, TOSB ya da Gebze çevresindeki başka bir OSB'deki tesisiniz için vardiya çizelgenizi, personel sayınızı ve kullandığınız kapıyı teklif formu üzerinden iletin; güzergâh ve araç planıyla birlikte teklif hazırlayalım. Servis kurulumunun bütün adımları Gebze personel servisi rehberinde, operasyon yönetimimiz ise güzergâh planlama ve operasyon sayfamızda.